Als ik politici hun negativiteit hoor spuien over asielzoekers, voel ik vaak een mix van bezorgdheid en medeleven. Mijn gedachten gaan dan uit naar de mensen die nu in een asielzoekerscentrum (azc) verblijven of er werken. Veel van deze mensen hebben al ontzettend veel meegemaakt en proberen, ondanks alle onzekerheid over hun toekomst, een nieuw bestaan op te bouwen. Het raakt mij hoe zij, onder vaak moeilijke omstandigheden, toch hoop en kracht weten te vinden.

Eén van hen is Peter Bartlema, hij geeft Nederlandse taalles op het drijvende azc aan de Gerrit Bolkade in Zaandam. Dit is een locatie met 1000 opvangplaatsen voor asielzoekers die nog in de asielprocedure zitten, en voor statushouders die wachten op een woning. Afgewezen asielzoekers mogen er maximaal 28 dagen verblijven. Dit azc is een opvanglocatie waar bewoners zelf kunnen koken. Ze ontvangen leefgeld van zo’n €74 per week voor eten, kleding en andere persoonlijke uitgaven. Voor asielzoekers met een verblijfsvergunning is er het programma ‘Voorbereiding op inburgering’, terwijl anderen ‘Basaal Nederlands’ volgen. De Nederlandse lessen worden gegeven door NT2-docenten.

Peter Bartlema bouwt zijn taalles altijd op met een liedje, dat gaat als volgt: luisteren naar bijvoorbeeld het lied Zwart Wit gezongen door zangeres Giovanca geschreven door Frank Boeijen. Deze protestsong gaat over de racistische moord op Kerwin Duinmeijer in 1983. Zwart-wit denken is, zeker in de context van een veilige plek zoeken in een ander land, helaas nog steeds actueel. De oefeningen in de klas bij het liedje zijn: welke woorden (her)ken je, stukjes van Zwart Wit bespreken met uitleg, volledige tekst lezen en oefenen met de woorden in een gatentekst, vervolgens gesprek in groepjes, vragen maken en woorden nazeggen. Zo oefenen de cursisten niet alleen hun luister- en spreekvaardigheid, maar krijgen ze ook gevoel voor de Nederlandse uitspraak en cultuur. Vaak levert het plezier op en doorbreekt het de dagelijkse sleur. Door de muziek ontstaat er in de groep verbondenheid, waardoor de cursisten sneller durven spreken in het Nederlands.

Een van de cursisten is Mev (niet zijn echte naam), een non-binair persoon uit Rusland. Mev is grafisch ontwerper en vond aansluiting bij een lhbtq+ groep in Amsterdam. Afgelopen week vertelde Mev aan Peter hoe vrij hen/hun zich hier voelt. Mev kon bijvoorbeeld op Instagram openlijk berichten plaatsen over zijn ervaringen zonder dat er mensen achter hem aankwamen. Hen/hun kwam ook met een suggestie om in de taalles een liedje van zangeres Bente te gebruiken. Mev hoorde dat liedje in de supermarkt.

Statushouders mogen na een half jaar aan het werk. Een aantal vindt een baan als maaltijdbezorger. Andere cursisten gingen aan de slag bij een coatingbedrijf in Zaandam en het distributiecentrum van Albert Heijn biedt ook mogelijkheden voor werk. De meeste asielzoekers zijn zich volgens Peter wel bewust van de negativiteit die onder een deel van de Nederlandse bevolking leeft. Wanneer ze er mee confronteert worden is dat naar maar ze proberen er ondanks dat toch het beste van te maken.